مروى « 1 » است از حضرت امام همام ، جعفر بن محمد الصادق - عليه السّلام - كه فرمود « 2 » : « بهترين همهء عبادتها فكر كردن بسيار است در معرفت خداى تعالى ، و قدرت و « 3 » صنعت او » . و « 4 » مروى است از حضرت امام عالم موسى بن جعفر الكاظم كه فرمود : « به تحقيق كه « 5 » خداى تعالى ، انبيا و خلفاى خود را كه حجّتهاى اويند بر مردم ، به عقول ، كامل و تمام گردانيد ؛ و به تشريف بيان دليل و برهان ، به عزّ مرتبهء نصرت « 6 » رسانيد ؛ و ايشان را بر ربوبيّت خود به ادلّهء تامّه و براهين قائمه كه آثار قدرت و آيات رحمت اويند ، دلالت نمود » . بعد از آن بعضى از آيات شريفه ، كه حاصل مضمون آنها همان است كه قبل از اين مذكور شد ، شاهد بر صدق كلام هدايت انجام خود ذكر فرمود ؛ به اين مضمون ، آيات و احاديث ، بسيار است و هيچ كس را در اين راه ، شك و انكار نيست . پس هرگاه كار حكيم همين امور و مدح و فضل اين « 7 » ، در دين مبين باشد ، پس اين « 8 » كار بالضروره يكى از اجزاى دين ، و بهترين اجزاى آن خواهد بود ؛ زيرا كه حكمت و رحمت الهى اين ملّت غرّا و همهء ملل خود را مشتمل بر سه قسم از امر و نهى ، و حلال و حرام ، و ثواب و عقاب گردانيد : « 9 » اوّل ، احكام متعلّق به علم و معرفت ؛ چون اعتقاد به توحيد و نبوّت ، و ساير عقايد دنيا و عقبا . دوّم ، احكام متعلّق به اخلاق و صفات ؛ چون امانت و ديانت ، و سخاوت و عدالت ، و امثال آنها . سيّم ، احكام متعلّق به افعال و اعمال ؛ چون صلاة و زكات ، و صيام و جهاد ، و

--> ( 1 ) . الف : « و مروى » . ( 2 ) . الف : « جعفر بن محمّد صادق فرمود كه » . ( 3 ) . ب : « و » ندارد . ( 4 ) . الف : « و » ندارد . ( 5 ) . الف : « كه فرمود كه به تحقيق » . ( 6 ) . ب : « به عزّ مرتبه به حضرت » . ( 7 ) . ب : « اين » ندارد . ( 8 ) . الف : « آن » . ( 9 ) . ب : « گردانيده » .